Alleen al de naam uitspreken doet de meeste duikers plotsklaps watertanden. Raja Ampat is het kroonjuweel van de koraaldriekhoek en bekleedt een bijna mythische status als duikbestemming. Met zijn ongerepte en betoverende riffen en een ongeëvenaarde biodiversiteit steekt het elke andere duikbestemming naar de kroon. Ook op de bucketlist van Tim Steenssens staat deze parel met stip op nummer 1. Hij ging een kijkje nemen bij Kri Eco Resort en Sorido Bay Resort bij Dampier Strait in Raja Ampat.
Tekst & foto’s: Tim Steenssens
Raja Ampat spookt al maanden door m’n hoofd en begin augustus is het eindelijk zover. Ik ga een reportage maken bij het Kri Eco Resort en Sorido Bay Resort in Raja Ampat. Ik kan het zelf nauwelijks bevatten. Heel benieuwd of de realiteit de hoge verwachtingen zal inlossen, stap ik begin augustus op het vliegtuig voor een lange route via Doha, Jakarta en vervolgens Sorong. Ik heb eens meegemaakt dat mijn spullen bij aankomst er niet bij waren, dus het blijft toch altijd spannend om je materiaal te zien verdwijnen op de transportband op de luchthaven. Tegenwoordig steek ik in de koffer met duikmateriaal een elektronische tag zodat ik m’n tas te allen tijde kan volgen in het geval ze verloren raakt. Paspoort: check! Duikmateriaal: check! Camera: check! Let’s go! Met een gerust gevoel ‘duik’ ik weer de wijde wereld in (pun intended).
Goesting!
Na 36 uur reizen kom ik eindelijk aan in Sorong. Er heerst een gezellige drukte in het haventje met een komen en gaan van reizigers die voorzien zijn van opvallend veel duikbagage. Je voelt dat we dichter komen, het zicht op zee helpt natuurlijk ook. Ik kan het neopreen al bijna ruiken! Er rest nu enkel nog een bootritje van 2 uur tot het Kri Eco Resort. Ook de natuur lijkt ons welkom te willen heten want onderweg worden we begeleid door een pod dolfijnen. Het perfecte plaatje. De groene eilanden en lagunes liggen lukraak verspreid op het azuurblauwe water en ik ben superblij wanneer ik de eerste voet op de steiger van het Kri Island zet. Ik zou totaal afgepeigerd moeten zijn, maar vreemd genoeg doet het enthousiasme de vermoeidheid totaal teniet. Ik heb ongelofelijk veel ‘goesting’. De omgeving spreekt tot de verbeelding.
We meren met het taxibootje aan bij een lange houten steiger met een groot platform. Hier en daar staan paalwoningen langs de kant waaronder het duikcenter en een restaurant. De steiger loopt een honderdtal meter over een ondiep koraalrif tot aan de oever. Het is een ware jungle en het felgroene gebladerte steekt mooi af tegen het azuurblauwe wateroppervlak. Om de 50 meter staan prachtige woonhutten in traditionele stijl met ruime terrassen op palen langs de oever. De positie is fantastisch, want van hieruit kan je zowel de zonopgang als de zonsondergang zien. Kwestie van even van richting te veranderen in de hangmat. De jonge zwartpuntrifhaaien zie je bij hoogwater zo tussen de planken vloer door patrouilleren over het witte zand. Terwijl manager Natalia me met een cocktail verwelkomt, word ik naar m’n hut begeleid. De crew zorgt dat ook de bagage naar de kamer wordt gebracht . De ontvangst is hartelijk. Het is ondertussen 11.00 uur in de ochtend en ik hoor dat er nog gedoken kan worden. Jazeker! Een douche, een deugddoende maaltijd en dan gelijk aan de bak.
Melissa’s Garden
Een negentigtal minuutjes door het azuurblauwe water van Dampier Strait cruisen met één van de handige bootjes van Papua Diving is geen straf! Vandaag staat een duik bij Melissa’s Garden op het programma. De duikstek is genoemd naar één van de dochters van Max Ammer. Met zo’n naam kan dit niet anders dan een speciale plek zijn. We gaan het zien! Met een synchrone backroll plonzen we allemaal het uitnodigende water in; mijn gids Icky, ik en een ander duikteam, gids Alex en mijn 2 Duitse vrienden Kris en Kris. Ik vind het perfect dat ik maar één naam hoef te onthouden in het geval van de Duitsers.
Er staat een redelijk sterke stroming, niet abnormaal op deze duikplaats. Dat zorgt ook meteen voor de gonzende activiteit op het rif. Het zicht is ongeëvenaard en massa’s koraalsoorten strijden om hun plekje. De blauwe waterkolom lijkt een drukke snelweg met duizenden vissen in één oogopslag. De topografie is fantastisch en vormt een mooie bocht van de plaats waar we gedropt worden aan de noordoostkant tot aan het gebied in het zuidwesten. Daar we onze safety stop zullen doen in de luwte van een paar kleine eilandjes – groene parels op het blauwe oppervlak.
We dalen snel af naar ongeveer 25 meter en bij momenten kan ik Icky niet meer zien door de compacte scholen vis. Eerst zijn er de anthias, vervolgens zie ik trevallies en jacks. Op een meter of 10 zwemmen drie reusachtige Napoleonvissen loom tegen de stroming in alsof het niets is. Ik heb niet veel tijd want word verder gestuwd en ik zie Icky wild gebaren bij twee drukbegroeide rotsen. Een grote groene murene hangt half uit zijn schuilplaats te wiegen in de stroming. Ik doe even moeite voor een foto, maar beklaag het me al meteen omdat iets verder een zwartpuntrifhaai de bocht om komt. Helaas houdt hij niet van de bubbels, want zodra hij ons opmerkt verdwijnt hij in de diepte. Niet erg, want er is genoeg te zien.
Het rif is echt waanzinnig en de kleuren spatten van het scherm van m’n camera. Ik kan weer niet stoppen met fotograferen. Er zijn kleurrijke reuzengorgonen, de éne nog indrukwekkender dan de andere. Prachtig knalrood zweepkoraal hangt in de stroming en biedt schuilplaats aan een paar knalgele rifvissen. De kleurenpracht is fenomenaal. Ik weet letterlijk niet waar eerst kijken. Alles lijkt hier in grotere getale te komen, alles lijkt meer en alles lijkt groter.
Tijdens onze safety stop komt nog een koppeltje vleermuisvissen, alweer formaatje XL, afscheid nemen. Ik dobber nog een beetje sprakeloos in het rond, wanneer onze boot me uiteindelijk komt oppikken. Wat een adrenaline, wat een duik!
Veel dank aan Max Ammer
De ontdekking van Raja Ampat als ultieme duikbestemming hebben we te danken aan Max Ammer, pionier en stichter van zowel Kri Eco Resort als Sorido Bay resort. Hij was in de jaren 80 van de vorige eeuw de eerste die de mogelijkheden van Dampier Strait inzag en begon destijds met de bouw van een duikcentrum in het toen nog bijna onbereikbare Raja Ampat. Duurzaamheid en het betrekken van de lokale bevolking is altijd enorm belangrijk geweest en dat is te merken; de lokale bevolking draagt hem op handen. Zo werden vissers omgeschoold tot duikgidsen en jagers die voorheen op de iconische paradijsvogels jaagden om deze vervolgens op te zetten en te verkopen, werden gidsen voor vogelspotters.
Papua Diving is Eco
Het hele resort is opgetrokken uit duurzame materialen met respect voor de omgeving en het grootste deel van de staf bestaat uit locals. Er is geen airco en plastiek wordt zoveel mogelijk gemeden. Er is ook een duurzaam afvalwaterbeleid. Alle afvalwater wordt ter plaatse biologisch afgebroken om uiteindelijk als meststof terug in de natuur te lossen. Als er op de zwarte markt levende dieren worden aangeboden, koopt Max ze steevast op om vervolgens terug vrij te laten. Hij leidt ook verschillende herbebossingsprojecten.
In de schoot van het resort huist ook het Raja Ampat Research & Conservation Center, dat zich momenteel bezighoudt met de herintroductie van luipaardhaaien in de regio via een intensief kweekprogramma. De eieren komen van een aquarium in Australië en worden hier ‘on site’ opgekweekt tot volwaardige haaien. Wanneer haaien ongeveer 80 cm zijn worden ze systematisch losgelaten. Sinds de oprichting 5 jaar terug werden er een 50-tal exemplaren succesvol geïntroduceerd. Met een beetje geluk kan je hier dus zowaar een luipaardhaai tegen het lijf ‘zwemmen’.
Citrus Ridge is crazy!
Met dagelijks drie duiken op het programma vliegen de dagen voorbij. Het grijze en regenachtige weer van de voorbije dagen staat in schril contrast met de ongelooflijke kleurenpracht onder water. Raja Ampat lost vlotjes alle hoge verwachtingen in.
Vandaag duiken we bij Citrus Ridge. Ook hier staat een stevige stroming, dus we bereiden ons voor op een driftduik. De softkoralen en gorgonen staan echt heel ondiep op deze plaats. Met de beukende zonnestralen wil ik echt een foto schieten, maar de stroming verplicht me om direct diepte te maken. Vanaf 15 meter wordt het iets beter en dat loont onmiddellijk, want we krijgen alweer het volgende spektakel te zien. Onze gids heeft een octopus gespot en terwijl we diens doen en laten een beetje volgen zien we waarnaar hij op weg is. De snoodaard is op liefdespad en gaat zowaar aankloppen ten huize van de jonkvrouw in kwestie. Voorzichtig reikt hij met één van zijn tentakels naar de begeerlijke schoonheid. Hij heeft blijkbaar veel charme, want het duurt niet lang of de Don Juan glipt mee in het huis van de welwillende jonkvrouw. De duik moet nog maar beginnen en we kregen al een schitterend tafereel te zien. What’s next?!
We duiken verder tussen de enorme scholen vis van barracuda, jacks, en trevallies. De koralen zijn schitterend en in veel gevallen omringd door wolken glasvisjes. Bij zo’n driftduik lijkt het alsof je door de hemel vliegt en alle pracht als in een film voorbijvliegt, gegarandeerd een Oscar-winner. Aan het eind van de duik hangen we tijdens de safety stop boven een uitgestrekt hertshoornkoraalveld. Het rif lijkt in beweging te komen door de lichte deining en de grote wolken anthias die boven het koraal zweven. We spotten in de verte de contouren van een rifhaai. ‘Ciao, jongens. Ik regel het hier wel verder,’’ lijkt hij te zeggen. Ik heb er alle vertrouwen in!
Piaynemo Bay
Na de duik en vlak om de hoek – in Papua-termen – varen we een baai in en meren we aan. De steiger gaat over in een trapconstructie en het is al snel duidelijk dat we de hoogte in moeten. Maar na een korte maar krachtige klim te voet word je beloond met één van het meest iconische panaroma’s van Raja Ampat: de baai van Piaynemo.
Night Dive Sarpokren– Muck Dive
Rond 17.00 uur verzamelen we met z’n drieën op de pier voor een nightdive. De meeste duiken hier doen we met de groothoek, dus ik ben ergens wel eens blij om eens wat tijd te kunnen nemen voor het kleinere spul. Even de lens en de flitsers veranderen en vooral de macro mindset en zoekbeeld activeren. Na een halfuurtje varen bereiken we de duikstek in de baai van een klein eilandje. Bij een overhellende rots zijn een tiental lokale kinderen aan het vissen en het jolijt is groot wanneer we als marsmannetjes met onze duikspullen het water in plonzen.
Zoals altijd bij een muckdive, is er op het eerste zicht niet zo heel veel te zien op het zwarte lava zand, maar na een minuutje of 5 begint de gids toch heftig met z’n lamp te zwaaien. Er ligt inderdaad een stoere schorpioenvis op het zand. Die vind ik altijd wel vet met hun karakteristiekekop dus ik ben blij dat ik even aan de slag kan. Dit was blijkbaar de opener van een lange reeks vondsten want wat verderop vinden we niet één, maar drie verschillende zeepaardjes. Ook laat de gids een schitterend krabje zien dat schutting zoekt bij een anemoon. Ook een kleine saron garnaal kan zich niet goed genoeg verbergen en onze gids is trots als hij daarbovenop nog verschillende nudibranch kan aanwijzen.
Op de boot is iedereen ook weer in uitgelaten stemming en het heeft echt iets om met gelijkgestemden onder een schitterende sterrenhemel na een duik met een handdoek op het hoofd terug huiswaarts te varen. Het draaien van de motor, de gidsen die de boot veilig door het water loodsen met korte bevelen in een Indonesische taal (er zijn er honderden), de glimlachende gezichten van de mededuikers en het klotsende water tegen de boeg van de boot, het zijn momenten om te koesteren. Het altijd weer heerlijke avondmaal staat al te dampen op de tafel.
Wobbegong day
Raja Ampat staat erom bekend, maar tot hier toe heb ik hem nog niet kunnen spotten… Ik begin me een beetje zorgen te maken, maar mijn gids van Papua Diving heeft er blijkbaar alle vertrouwen in. “Today is the day!”, zegt hij en we dalen bij duikstek Blue Magic weer af naar de 20 meter zone. Er is wederom veel stroming, maar deze keer voelt het echt alsof het een snelweg is. De voorbijzwemmende Napoleonvis schijnt er geen last van te hebben.
Iets voorbij een bocht moeten we onze rifhaak aan een dood stuk koraal hangen, dit gaat te hard. Daar is het even genieten van het uitzicht. Wanneer ik achter me kijk, zie ik plots een wobbegong onder een rots liggen. Het voorhistorische dier ligt er een beetje loom bij en ik hang een beetje ongemakkelijk. Een foto zit er deze keer niet in. Wanneer we na zo’n tien minuten weer loshaken en op diepte aan de rand van het rif duiken, vinden we nog verschillende andere wobbegongs en eentje daarvan ligt behoorlijk goed voor de foto! Hetgeen wij een baard zouden noemen is eigenlijk de ‘sublinguale rand’ waar hij zijn omgeving mee kan af scannen op zoek naar prooi. Ik twijfel of hij er zich om bekommert dat hij met zijn prachtig ongeschoren baard in een magazine staat te pronken.
Sorido Bay Resort
Sorido Bay is een high-end resort; alles erop en eraan. De traditionele hutten van Kri Eco maken hier plaats voor luxueuzere bungalows. Ook hier kom je via een lange steiger het resort binnen. Op de kop van de steiger is gelijk een volwaardig duikcenter gebouwd waar je alles kan spoelen, drogen en opbergen. Ook hier is het lang ondiep en komt bij laagtij het koraal gewoon droog te liggen. Bij hoogwater zwemmen ook hier de haaien en roggen zo onder de steiger door. De staf doet echt alle moeite van de wereld om het je naar je zin te maken. De bungalow is ruim en stijlvol ingericht, met het obligate terras met zicht op zee. De badkamer en toiletten zijn spic en span en er is zelfs een aparte zone voorzien om cameramateriaal te behandelen. Er is een spoelbak, stekkers en genoeg ruimte om alles te monteren en voor te bereiden. Wat een luxe!
Jungle life
Dat we hier midden in de jungle zitten is te merken aan de uitzonderlijke dieren die je hier met de regelmaat van de klok kan spotten. Ik zag bij het binnenkomen al verschillende paradijselijke vogels langsvliegen. Tijdens het avondmaal krijgen we steevast bezoek van een koeskoes! Toegegeven, bij avondmaal en ‘couscous’ in dezelfde zin, dacht ik ook eerst aan iets anders, maar het is een buideldier met een schitterend gevlekte vacht. Hij leeft blijkbaar enkel in Papua en Australië, geen wonder dat ik er nog nooit van gehoord heb.
Ook de birdwatching tour is hier fenomenaal, met onder andere twee verschillende soorten paradijsvogels als hoofdrolspelers. Helaas speelden op het moment van onze tour de weersomstandigheden ons parten. Door de regen werd de tocht ook afgelast. Het resort wordt uiteraard ook omringd door ongerepte natuur, dus je kan heel veel andere soorten gewoon spotten vanop je terras. Er woont een koppeltje Papua Kingfishers met hun prachtige staart gewoon tussen de bomen op het resort bij Sorido Bay en bij het Kri Eco resort zag ik elke middag rond dezelfde tijd een kolonie rode papegaaien in de boomtoppen. Ook een reuzenboomkikker komt regelmatig gedag zeggen.
Suppen of kajakken
Ideaal voor een decompressiedag is een dagje suppen of kajakken vanop het strand van het resort. Dit kan zowel in Kri Eco als in Sorido Bay. Ook leuk is om het ene resort te bezoeken vanuit het andere. Je kan gewoon het eiland rond als je er de tijd voor neemt. Je komt bijna zeker jonge zwartpuntrifhaaien tegen en er is zelfs een kans dat je een dugong spot. Ze zijn heel schuw, maar met de kajak rond het eiland worden ze regelmatig gespot als ze aan het oppervlak komen ademen.
Cape Kri
De duik bij Cape Kri is er ook ééntje om in te kaderen. De hoeveelheid schildpadden is fenomenaal; op deze duik tel ik zeven exemplaren. In tegenstelling tot mezelf is de enorme school sweetlips niet onder de indruk. Ze kijken me met een kritische blik aan. Heerlijk om de verschillende karakters bij de verschillende soorten te zien. We gaan nog een tweede keer terug bij de schemering. De lichtinval is dan schilderachtig mooi wat het nog meer de moeite maakt.
Manta Sandy
En dan het is het tijd voor het grotere werk. We worden gedropt op een respectabele afstand van een cleaning station voor manta’s en duiken rustig naar de aangewezen plek. Om de show niet te verstoren, worden duikers verwacht afstand te houden. Op tien meter afstand van het cleaning station is een rij stenen gelegd om de grens aan te geven. Goed geregeld zo. Als de manta’s zelf zin hebben komen ze tot dicht bij je, zo niet – dan kan je wel op afstand genieten van het unieke schouwspel. Alsof we het zelf zo georkestreerd zouden hebben, zijn er niet minder dan zeven manta’s op de site! En dat er dan plots een aantal reuzen besluit om mooi langs en over ons te komen zwemmen, is de kers op de taart. Je voelt je even heel klein als zo’n mastodont langs je scheert. En dit is niet eens het mantaseizoen. Dat is exact wat Raja Ampat typeert: je weet nooit wat je krijgt en alles is hier groter en meer. Ik kom superlatieven tekort om al deze ervaringen te beschrijven.
Wanneer ik de laatste avond na de decompressiedag op het terras zit, bedenk ik me wat een ongelooflijk voorrecht het is te mogen duiken in wat sommigen het laatste paradijs op aarde noemen. Raja Ampat lost vlotjes alle verwachtingen in. Nog een laatste slok onder het licht van een onvergetelijke sterrenhemel, het bed in en dan weer het vliegtuig in. Alweer laat ik een stukje van mijn hart achter.
Meer informatie over Papua Diving Bron Uit